ก้าวสู่ ๑ ศตวรรษ“เพลงสรรเสริญพระบารมี”

แบ่งปัน

ก้าวสู่ ๑ ศตวรรษ“เพลงสรรเสริญพระบารมี”

เตรียมพบกับงานฉลองการก้าวสู่ปีที่ ๑๐๐ หรือ ๑ ศตวรรษ เนื้อร้องเพลงสรรเสริญพระบารมี พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖ ในวันที่ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๕

เพลงสรรเสริญพระบารมี … ที่มีการบันทึกเสียงครั้งแรกของโลก!

เพลงสรรเสริญพระบารมี” ที่มีการบันทึกเสียงเก่าแก่ที่สุดในโลกนั้น มีหลักฐานยืนยันอย่างชัดเจนว่าเป็นการบันทึกเสียงในสมัยรัชกาลที่ ๕ โดยเป็นการบันทึกเสียงเพลงสรรเสริญพระบารมีแบบบรรเลงดนตรีไทยเดิม โดยคณะนายบุศย์มหินทร์ (Boosra Mahin) หรือเจ้าหมื่นไววรนาถ เมื่อครั้งรอนแรมไปแสดงที่สวนสัตว์ ณ กรุงเบอร์ลิน (Berlin Zoo) ประเทศเยอรมันนี ในปีพ.ศ. ๒๔๔๓

เพลงสรรเสริญพระบารมีเก่าสุดในโลก

 

ก่อนที่สยามจะเริ่มมีการใช้เพลงชาติเป็นเพลงของชาติอย่างเป็นทางการนั้น สยามได้ใช้เพลงสรรเสริญพระบารมีเป็นเพลงหลักที่แสดงความเป็นองค์แทนหรือตัวแทนของความเป็นชาติผ่านสถาบันพระมหากษัตริย์มาก่อน (ก่อนการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชมาเป็นระบอบประชาธิปไตยอย่างปัจจุบันนั้น พระมหากษัตริย์ชาติสยามทุกพระองค์ทรงเป็นผู้ที่มีพระราชอำนาจสูงสุดในประเทศ ดังนั้นเพลงสรรเสริญพระบารมี จึงเป็นบทเพลงสำหรับใช้บรรเลงเพื่อสรรเสริญพระบารมีแห่งพระมหากษัตริย์นั่นเอง) โดยใช้บรรเลงถวายความเคารพตั้งแต่ช่วงปี พ.ศ. ๒๔๓๑

ประวัติความเป็นมาของเพลงสรรเสริญพระบารมี

เล่าเรื่อง เพลงสรรเสริญพระบารมี เรื่องเก่าถึง ๖ รัชกาล นานกว่า ๑๕๐ ปี” โดย ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์พูนพิศ อมาตยกุล ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของงานนิทรรศการประวัติเพลงสรรเสริญพระบารมีเนื่องในวันวันนริศ ณ หอประชุม มหาวิทยาลัยศิลปากร วังท่าพระ เมื่อวันที่ ๒๑ เมษายน ๒๕๕๔

เพลงสรรเสริญพระบารมี เนื้อร้องตามประกาศของราชการฉบับแรก!

เพลงสรรเสริญพระบารมีเนื้อร้องโบราณอีกเนื้อหนึ่งของสมเด็จเจ้าฟ้าฯกรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์จากจานเสียงโอเดียนหน้าแดง ตอนจบเรื่องนางลอย ขับร้องโดยหม่อมส้มจีน พิณพาทย์โดยนายแปลกนายสอน ถือว่าเป็นเนื้อที่หาฟังยากมากเช่นกัน และตามประวัติเพลงแล้ว “ตับนางลอย” นั้นเก่ากว่าตับพรหมาสตร์ และเพลงชุดนางลอยก็เคยถูกนำออกแสดงที่พระที่นั่งจักรีมหาปราสาทตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๔๑ ส่วนตับพรหมาสตร์จะเป็นปีถัดมาคือ พ.ศ. ๒๔๔๒ และเนื้อร้องฉบับนี้ เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล เมื่อครั้งยังเป็น พระยาวิสุทธสุริยศักดิ์) เสนาบดีกระทรวงธรรมการ ได้ประกาศให้ใช้เนื้อร้องนี้สำหรับนักเรียนชายหญิงในโรงเรียนต่างๆ ทั่วประเทศขับร้อง เมื่อวันที่ ๑ มีนาคม ร.ศ. ๑๒๑ (พ.ศ. ๒๔๔๕)

ในส่วนของเนื้อร้องเพลงสรรเสริญพระบารมีฉบับปัจจุบันที่พวกเราชาวไทยต่างรู้จักกันดีนั้น สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ทรงเป็นผู้นิพนธ์เนื้อร้องประกอบและได้มีการบรรเลงเป็นครั้งแรก ณ ศาลายุทธนาธิการในปี พ.ศ. ๒๔๓๑

ต่อมาเมื่อถึงรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงนำเพลงสรรเสริญพระบารมี มาพระราชนิพนธ์คำร้องขึ้นใหม่ โดยทรงรักษาคำร้องเดิมเอาไว้เกือบทุกอย่าง ยกเว้นแต่ทรงเปลี่ยนคำร้องในท่อนสุดท้ายว่า ฉะนี้ ให้เป็น ชโย และประกาศใช้ ในวันที่ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๕๖ และใช้เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน

เนื้อร้องเพลงสรรเสริญพระบารมีฉบับที่ใช้ในปัจจุบัน (ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๕๖)

ข้าวรพุทธเจ้า เอามโนและศิระกราน

นบพระภูมิบาล บุญดิเรก

เอกบรมจักริน พระสยามินทร์

พระยศยิ่งยง เย็นศิระเพราะพระบริบาล

ผลพระคุณ ธ รักษา ปวงประชาเป็นสุขศานต์

ขอบันดาล ธ ประสงค์ใด

จงสฤษดิ์ดัง หวังวรหฤทัย

ดุจถวายชัย ชโย

                                        …………………………………….

วีดิทัศน์ประกอบเพลงสรรเสริญพระบารมีอย่างเป็นทางการ โดยสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี

เมื่อวันที่ ๒๒ กันยายน ๒๕๕๔ ณ ตึกสันติไมตรี ทำเนียบรัฐบาล พล.ต.อ.โกวิท วัฒนะ รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธานแถลงข่าวโครงการจัดทำวีดิทัศน์ประกอบเพลงชาติไทยและเพลงสรรเสริญพระบารมี โดยสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี และคณะอนุกรรมการปลูกฝังความรักและจิตสำนึกความเป็นไทย ในคณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ เห็นว่าภาพประกอบเพลงชาติและเพลงสรรเสริญพระบารมีที่เผยแพร่ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันมีความหลากหลายไม่เป็นเอกภาพ

จึงได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการเฉพาะกิจจัดทำดีวีดีภาพประกอบเพลงชาติไทยและเพลงสรรเสริญพระบารมี ซึ่งมีนายวิรัช อยู่ถาวร นักดนตรีและนักประพันธ์เพลง เป็นประธาน จัดทำวีดิทัศน์ประกอบเพลงชาติไทยและเพลงสรรเสริญพระบารมีที่เป็นแนวทางเดียวกัน โดยการจัดหาภาพประกอบให้เหมาะสมกับเนื้อหาและสาระของเนื้อเพลง

สำหรับวีดิทัศน์เพลงสรรเสริญพระบารมี ๒ รูปแบบ

แบบที่ ๑ นำเสนอแนวคิดสมุดบันทึกพระราชประวัติและพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยใช้คอมพิวเตอร์กราฟิกในการสร้างภาพที่งดงามสมพระเกียรติ

และแบบที่ ๒ นำเสนอแนวคิด รูปที่คนไทยทุกคนต้องมีทุกบ้าน โดยนำเสนอว่าไม่ว่าที่ใด พระองค์ท่านทรงอยู่เคียงข้างและทำเพื่อพสกนิกรทุกคน ซึ่งเป็นการนำเสนอภาพพระราชกรณียกิจของพระองค์ท่าน ที่ทรงพระราชดำเนินไปยังสถานที่ต่างๆ ทั่วทุกภาคของประเทศไทย

**ขอขอบคุณ www.t-h-a-i-l-a-n-d.org , พิพิธภัณฑ์เพลงชาติไทย , กรุงเทพธุรกิจ , ยูทูป




ความเห็น

ผู้เขียน

เขียน 10319 เรื่องบนเว็บไซต์นี้

สำนักข่าวเจ้าพระยาดำเนินกิจการเพื่อสาธารณะประโยชน์และไม่แสวงหากำไร
Copyright © 2019 สำนักข่าวเจ้าพระยา. All rights reserved
web analytics