สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ สวนความรู้คู่แผ่นดิน

แบ่งปัน

 

สถานที่ตั้ง

 

          สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์  องค์การสวนพฤกษศาสตร์กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตั้งอยู่ที่กิโลเมตรที่ ๑๒ บนถนนใหญ่สายแม่ริม-สะเมิง อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งอยู่ไม่ไกลจากย่านชุมชนและห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่เพียง ๒๗ กิโลเมตร ทำให้มีความสะดวกมากสำหรับนักเรียน นักศึกษา ประชาชน และนักท่องเที่ยวที่จะเดินทางไปทัศนศึกษาและเยี่ยมชม

          สวนพฤกษศาสตร์ฯ มีเนื้อที่ทั้งหมด ๖,๕๐๐ ไร่ เป็นพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์สูง มีดินดี น้ำดี และภูมิอากาศเหมาะสมในการปลูกพืชนานาชนิด มีลักษณะเป็นที่ราบและที่สูงสลับเป็นชั้นต่างๆ ตั้งแต่ระดับความสูงจากน้ำทะเล ๕๒๐-๑,๒๗๐ เมตร ประกอบด้วยสภาพสังคมพืชป่าเดิม ซึ่งมีความหลากหลายของชนิดพันธุ์ไม้ต่างๆ ที่ผสมผสานกันไปทั่วทั้งพื้นที่เป็นบริเวณกว้าง ทำให้เกิดทัศนียภาพที่สวยงามและมีอากาศดีตลอดทั้งปี

 

ความเป็นมา

          ในพุทธศักราช ๒๕๓๕ เป็นปีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์  พระบรมราชินีนาถ ครบ ๕ รอบ รัฐบาลไทยในสมัยนั้น ซึ่งมี ฯพณฯ อานันท์ ปันยารชุน เป็นนายกรัฐมนตรี ได้เห็นพ้องให้มีการจัดตั้งองค์การสวนพฤกษศาสตร์ขึ้น เพื่อสนองพระราชดำริสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และส่งเสริมความรู้ด้านพืชของไทยให้อยู่คู่แผ่นดิน

          องค์การสวนพฤกษศาสตร์ จึงได้รับการจัดตั้งขึ้นตามพระราชกฤษฎีกา พ.ศ. ๒๕๓๕ และเป็นหนึ่งในโครงการเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาครบ ๕ รอบ โดยมีวัตถุประสงค์ ให้ประเทศไทยมีสวนพฤกษศาสตร์ที่ได้รับมาตราฐานสากล เป็นสถาบันที่มีความเป็นเลิศทางวิชาการด้านพืช เป็นวิทยาเขตเปิดของทุกสถาบันการศึกษา เป็นสถานศึกษาธรรมชาติของเยาวชน เป็นศูนย์พัฒนาบุคลากรระดับสูงด้านพืช เป็นแหล่งปลูกฝังทัศนคติให้ชาวไทยตระหนักถึงคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติ และเป็นสถานที่เชิดชูความงามและคุณค่าของพรรณไม้ไทยให้เป็นที่ประจักษ์แก่ชาวโลก โดยมีภาระหน้าที่รับผิดชอบดังนี้ คือ

 

          ศูนย์รวมพรรณไม้ชนิดต่างๆ ที่มีอยู่ในประเทศไทย โดยเฉพาะพรรณไม้ไทย มีการตรวจสอบชื่อถูกต้อง จัดทำป้ายสื่อความหมาย และนำมาจัดปลูกตามหลักวิชาการอย่างเป็นระบบ ให้ผสมผสานกับธรรมชาติ มีความสวยงามร่มรื่น

          ศูนย์อนุรักษ์และขยายพันธุ์พืช โดยเฉพาะไม้ประจำถิ่น ไม้หายาก และไม้ใกล้สูญพันธุ์ ให้คงอยู่เป็นสมบัติของชาติต่อไป

          สถาบันทางการศึกษาและวิจัยด้านพฤกษศาสตร์ ดำเนินการผลิตนักพฤกษศาสตร์ระดับสูง สาขาที่ขาดแคลนให้แก่ประเทศ ตลอดจนการพัฒนาบุคลากรด้านพืช โดยดำเนินการร่วมกับมหาวิทยาลัย สถาบันวิชาการวิจัยทั้งในประเทศและนานาชาติ

          ศูนย์ข้อมูลด้านพืชที่สำคัญแห่งหนึ่งของประเทศ และภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้  ประกอบด้วยศูนย์ฐานข้อมูลพืชระบบคอมพิวเตอร์และ GIS ทั้งข้อมูลภาพ ข้อมูลพันธุ์ไม้ ห้องสมุดทางพฤกษศาสตร์ ศูนย์รวมหนังสือ เอกสาร สิ่งพิมพ์ และแผ่นพับด้านพืชไว้อย่างสมบูรณ์

          สถานที่ท่องเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจในธรรมชาติ เป็นสถานที่สันทนาการให้ความเพลิดเพลินและความสุนทรีย์แก่เยาวชนและเข้ามาเยี่ยมชม ด้วยชนิดพันธุ์ไม้ที่หลากหลายและภูมิทัศน์ที่สวยงาม ตลอดจนเป็นศูนย์การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ของภูมิภาค และประเทศ

          แหล่งปลูกฝังเยาวชนให้มีใจรักธรรมชาติ โน้มน้าว กล่อมเกลาจิตใจให้เกิดความรัก ความหวงแหน และตระหนักถึงคุณค่าของทรัพยากรพืชไทย ซึ่งเป็นพื้นฐานทางวัฒนธรรมที่สำคัญของประเทศ

 

          องค์การสวนพฤกษศาสตร์ ได้เริ่มเข้าไปพัฒนาพื้นที่ที่ตำบลแม่แรม อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ อย่างจริงจัง ในปี พ.ศ. ๒๕๓๖ และต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๓๗ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ พระราชทานพระราชานุญาตให้ใช้ชื่อ สวนพฤกษศาสตร์สากลแห่งแรกของประเทศไทยในภาคเหนือนี้ว่า สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ Queen Sirikit Botanic Garden”

 

 

พระราชเสาวนีย์ที่เกี่ยวกับสวนพฤกษศาสตร์

 

          นับแต่เริ่มจัดตั้งสวนพฤกษศาสตร์จนถึงปัจจุบัน สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถได้เสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรความก้าวหน้าในการดำเนินงานขององค์การฯ หลายครั้ง ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระราชเสาวนีย์แก่ ผู้อำนวยการองค์การสวนพฤกษศาสตร์ และคณะผู้บริหารองค์การฯ ในหลายโอกาสความสรุปได้ดังนี้

 

๑. พัฒนาพื้นที่ให้มีความสวยงาม เป็นสถานที่ศึกษาและให้ความรู้แก่นักเรียนและเยาวชน

          ๒. ให้เป็นศูนย์รวมพรรณไม้ไทย จากท้องถิ่นทุกภาคของประเทศ เพื่อจะได้เป็นที่รู้จัก เพราะคนไทยได้มองข้ามความสำคัญของทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ไม่รู้จักพืช ทำให้ไม่สามารถนำศักยภาพของพืชชนิดต่างๆ มาใช้ประโยชน์ได้อย่างเต็มที่

          ๓. ช่วยสร้างความเจริญให้แก่ชุมชนและท้องถิ่นให้มีรายได้ มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นโดยสนับสนุนการใช้ประโยชน์จากพืชเศรษฐกิจ พืชอาหาร พืชสมุนไพร และไม้ดอก  ไม้ประดับ ฯลฯ รวมถึงการเพาะเลี้ยงขยายพันธุ์กล้วยไม้ไทยหายากแล้วปล่อยคืนสู่ป่าให้อยู่ในสภาพธรรมชาติตามเดิม

          ๔. ศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นและพืชพื้นบ้านที่ชาวบ้านนำมาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน ให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องชัดเจน แล้วเผยแพร่ความรู้แก่ราษฎรในชนบทให้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ และสอนให้มีความเข้าใจในความสำคัญของป่าว่าเป็นทั้งแหล่งต้นน้ำลำธาร ช่วยรักษาสมดุลของธรรมชาติ และยังเป็นธนาคารอาหารของมนุษย์ที่ไม่รู้จักหมดสิ้นอีกด้วย

          ๕. ให้สวนพฤกษศาสตร์ฯ เป็นแหล่งอนุรักษ์ธรรมชาติที่สำคัญ เป็นตัวอย่างให้เยาวชนได้ตระหนักถึงความสำคัญของทรัพยากรพรรณพืชไทย

 

          คณะผู้บริหารสวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ได้น้อมเกล้าฯรับสนองพระราชเสาวนีย์ โดยเร่งดำเนินงานพัฒนาสวนพฤกษศาสตร์ จนมีความก้าวหน้าสมบูรณ์ขึ้นเป็นลำดับ และได้ดำเนินงานตามพระราชเสาวนีย์และนโยบายของรัฐบาล ในการเป็นสถานที่เรียนรู้ของเยาวชน ให้รู้จักรัก หวงแหน มีความเข้าใจในความสำคัญในการอนุรักษ์ทรัพยากรพรรณพืชและสิ่งแวดล้อม ฯลฯ

 

          ในปี พ.ศ. ๒๕๔๕ องค์การฯ ได้รับการพิจารณาจากสำนักงานคณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ให้เป็นหน่วยงานดีเด่นของชาติ สาขาการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยได้รับพระราชทานรางวัลจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เป็นผู้แทนพระองค์พระราชทานรางวัล

 

          ขณะนี้สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ได้มีความพร้อมในการสนับสนุนและส่งเสริมงานด้านพฤกษศาสตร์ของประเทศ โดยปฏิบัติหน้าที่อย่างเต็มกำลัง ในภารกิจที่สำคัญ เช่น สนับสนุนการดำเนินงานตามโครงการพระราชดำริต่างๆ และการพัฒนาพื้นที่หลายแห่งในทุกภาคของประเทศให้มีภูมิทัศน์ที่สวยงาม เพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ด้านการท่องเที่ยวของรัฐ  การบริการให้ความรู้แก่เยาวชน นักศึกษาและผู้มาเยี่ยมชมทั่วไป ตลอดจนการพัฒนาพืชเศรษฐกิจต่างๆ เพื่อการใช้ประโยชน์ของชุมชนในท้องถิ่นอย่างยั่งยืน และการเป็นหน่วยงานสร้างจิตสำนึกให้ผู้มาเยี่ยมชมเกิดความรักและภาคภูมิใจในทรัพยากรพรรณพืชของไทย เป็นต้น




ความเห็น

  • นิรัญ จันทร์ส่ง wrote on 3 ธันวาคม, 2010, 11:39

    ขอความอนุเคราะห์ความรู้ด้านการเพาะเลี้ยงขยายพันธ์กล้วยไม้ครับ เป็นไฟล์เอกสาร หรือclip vdo หรือ อะไรก็ได้ครับที่เป็นแนวทางด้านนี้ ของคุณมากครับผม

  • กบร.ศสพ. wrote on 16 ธันวาคม, 2010, 12:17

    พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงทุ่มเทพระวรกายตรากตรำ และมุ่งมั่นเพื่อแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของพสกนิกรชาวไทย

ผู้เขียน

เขียน 35995 เรื่องบนเว็บไซต์นี้

สำนักข่าวเจ้าพระยาดำเนินกิจการเพื่อสาธารณะประโยชน์และไม่แสวงหากำไร
Copyright © 2019 สำนักข่าวเจ้าพระยา. All rights reserved
web analytics